معرفی آزمایش های چکاپ ویژه قبل از عمل در آزمایشگاه دکتر صالحی

چکاپ قبل از عمل برای ارزیابی سلامت عمومی و پیشگیری از خطرات احتمالی در طول جراحی ضروری است. در ادامه، آزمایش‌های مهم مورد نیاز برای این چکاپ در آزمایشگاه دکتر صالحی توضیح داده شده است.

۱- آزمایش شمارش کامل خون (CBC)

آزمایش شمارش کامل خون (Complete Blood Count) یکی از آزمایش‌های پایه و حیاتی برای ارزیابی سلامت کلی بدن است. این آزمایش با بررسی اجزای مختلف خون، شامل موارد زیر، وضعیت سلامت بیمار را مشخص می‌کند:

• تعداد گلبول‌های قرمز: نشان‌دهنده میزان اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها
• تعداد گلبول‌های سفید: می‌تواند وجود عفونت یا التهاب را نشان دهد
• هموگلوبین: میزان اکسیژن حمل شده در خون را مشخص می‌کند
• هماتوکریت: نسبت حجم گلبول‌های قرمز به کل حجم خون
• پلاکت‌ها: نقش مهمی در فرآیند لخته شدن خون دارند

این آزمایش به سادگی با گرفتن نمونه خون از بیمار انجام می‌شود و معمولاً نیازی به آمادگی خاصی ندارد. با این حال، پزشک ممکن است از بیمار بخواهد که ناشتا باشد تا نتایج دقیق‌تری به دست آید. هدف اصلی این آزمایش، شناسایی هرگونه ناهنجاری در خون است که ممکن است در زمان جراحی مشکلاتی ایجاد کند، مانند کم‌خونی، عفونت یا اختلالات خونریزی.

پیشنهاد مطالعه: چکاپ کم خونی

۲- آزمایش قند خون ناشتا (FBS)

آزمایش قند خون ناشتا (Fasting Blood Sugar) برای اندازه‌گیری میزان گلوکز در خون انجام می‌شود و عمدتاً برای تشخیص دیابت یا ارزیابی کنترل آن در افراد مبتلا مورد استفاده قرار می‌گیرد. قند خون منبع اصلی انرژی بدن است و هرگونه افزایش یا کاهش غیرطبیعی آن می‌تواند نشان‌دهنده مشکلات متابولیکی باشد که باید قبل از عمل جراحی مورد توجه قرار گیرد.

نکات مهم در آزمایش قند خون ناشتا:

• آمادگی: فرد باید حداقل ۸ ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشد و از خوردن و آشامیدن (غیر از آب) خودداری کند. این امر ضروری است زیرا مصرف غذا یا نوشیدنی می‌تواند سطح قند خون را تغییر داده و نتایج آزمایش را تحت تأثیر قرار دهد.
• هدف: ارزیابی وضعیت قند خون و اطمینان از توانایی بدن بیمار برای تحمل عمل جراحی، به منظور کاهش خطرات احتمالی در حین یا پس از جراحی.

پیشنهاد مطالعه: انواع آزمایش قند خون

۳- آزمایش اوره و کراتینین (BUN – Cr)

آزمایش اوره (Blood Urea Nitrogen) و کراتینین (Creatinine) به منظور ارزیابی عملکرد کلیه‌ها انجام می‌شود. این دو ماده به صورت طبیعی در بدن تولید می‌شوند و کلیه‌ها مسئول تصفیه و دفع آن‌ها هستند. افزایش سطح اوره و کراتینین در خون می‌تواند نشان‌دهنده نقص عملکرد کلیه‌ها باشد که در زمان جراحی ممکن است خطرات جدی به همراه داشته باشد.

نکات مهم در آزمایش اوره و کراتینین:

• نمونه‌گیری: از طریق خون انجام می‌شود.
• آمادگی: معمولاً نیازی به ناشتا بودن ندارد، مگر اینکه پزشک دستور خاصی داده باشد.
• هدف: اطمینان از عملکرد صحیح کلیه‌ها پیش از جراحی، زیرا نارسایی کلیه‌ها می‌تواند توانایی بدن در دفع مواد زائد پس از عمل را کاهش دهد و عوارض جدی ایجاد کند.

پیشنهاد مطالعه:معرفی آزمایش های مربوط به کلیه

۴- آزمایش الکترولیت‌ها (Na, K)

آزمایش سدیم (Na) و پتاسیم (K) برای ارزیابی تعادل الکترولیتی بدن انجام می‌شود. الکترولیت‌ها نقش کلیدی در تنظیم فشار خون، تعادل آب بدن و عملکرد عصب‌ها و عضلات دارند. ناهنجاری در سطح این مواد می‌تواند منجر به مشکلاتی مانند فشار خون بالا یا پایین، ضربان نامنظم قلب و ضعف عضلانی شود که باید پیش از جراحی شناسایی و کنترل شود.

نکات مهم در آزمایش سدیم و پتاسیم:

• روش انجام: مانند دیگر آزمایش‌های خونی، نمونه خون از بیمار گرفته می‌شود.
• آمادگی: معمولاً آمادگی خاصی برای این آزمایش نیاز نیست.
• هدف: اطمینان از وجود تعادل مناسب الکترولیت‌ها در بدن، زیرا هرگونه اختلال در این تعادل می‌تواند خطرات جدی در حین و بعد از جراحی به همراه داشته باشد.

پیشنهاد مطالعه: دستورالعمل کلی انجام آزمایش ها

۵- آزمایش هپاتیت B (HbsAg)

آزمایش HbsAg به منظور تشخیص عفونت ویروس هپاتیت B انجام می‌شود. این ویروس می‌تواند از طریق تماس با خون یا سایر مایعات بدن فرد آلوده منتقل شده و منجر به التهاب کبد و آسیب‌های جدی به این ارگان حیاتی گردد. تشخیص به موقع عفونت هپاتیت B قبل از جراحی اهمیت زیادی دارد، زیرا در صورت عدم شناسایی، خطر انتقال ویروس به سایر افراد یا تیم جراحی وجود دارد.

نکات مهم در آزمایش HbsAg:

• روش انجام: نمونه‌برداری از خون بیمار صورت می‌گیرد.
• آمادگی: نیازی به آمادگی خاصی از سوی بیمار نیست.
• هدف: اطمینان از عدم وجود عفونت فعال هپاتیت B و جلوگیری از انتقال ویروس به دیگران. در صورت تشخیص مثبت، پزشک می‌تواند اقدامات درمانی یا مراقبتی خاصی را قبل از جراحی انجام دهد

۶-  آزمایش هپاتیت C (HCV Ab)

آزمایش HCV Ab برای شناسایی آنتی‌بادی‌های هپاتیت C در خون انجام می‌شود. این آنتی‌بادی‌ها نشان‌دهنده این هستند که فرد در گذشته با ویروس هپاتیت C تماس داشته و ممکن است همچنان عفونت فعال داشته باشد. هپاتیت C می‌تواند منجر به التهاب و آسیب کبد شود و این موضوع باید قبل از جراحی به دقت مورد توجه قرار گیرد.

پیشنهاد مطالعه: چکاپ دندانپزشکی

نکات مهم در آزمایش HCV Ab :

• روش انجام: نمونه‌برداری از خون بیمار انجام می‌شود.
• آمادگی: نیازی به آمادگی خاصی از سوی بیمار نیست.
• هدف: بررسی وجود عفونت هپاتیت C و جلوگیری از انتقال آن در محیط جراحی. در صورت مثبت بودن آزمایش، پزشک ممکن است اقدامات بیشتری برای کنترل بیماری قبل از جراحی انجام دهد.

۷-  آزمایش HIV (HIV Ab)

آزمایش HIV Ab برای تشخیص وجود آنتی‌بادی‌های ویروس HIV در خون انجام می‌شود. این ویروس می‌تواند سیستم ایمنی بدن را تحت تأثیر قرار دهد و باعث بروز عفونت‌های فرصت‌طلب و مشکلات جدی شود که در جراحی‌های بزرگ باید به دقت کنترل شوند.

نکات مهم در آزمایش HIV Ab :

• روش انجام: نمونه‌گیری از خون بیمار صورت می‌گیرد.
• آمادگی: نیازی به آمادگی خاصی از سوی بیمار نیست.
• هدف: شناسایی افراد مبتلا به ویروس HIV تا بتوان اقدامات مناسب پیش از جراحی را انجام داد و از انتقال ویروس به دیگران جلوگیری کرد.

۸-  آزمایش PT و PTT (زمان پروترومبین و زمان نسبی ترومبوپلاستین)

آزمایش‌های PT (Prothrombin Time) و PTT (Partial Thromboplastin Time) برای ارزیابی زمان لخته شدن خون و عملکرد سیستم انعقاد خون انجام می‌شوند. این آزمایش‌ها قادرند مشکلات مرتبط با لخته شدن خون، نظیر هموفیلی و اختلالات انعقادی دیگر را شناسایی کنند.

نکات مهم در آزمایش‌های PT و PTT :

• روش انجام: نمونه‌گیری خون از ورید بیمار صورت می‌گیرد.
• آمادگی: نیازی به آمادگی خاصی از سوی بیمار نیست.
• هدف: اطمینان از عملکرد صحیح سیستم انعقاد خون تا از بروز مشکلاتی مانند خونریزی بیش از حد در حین یا بعد از جراحی جلوگیری شود.

۹-  آزمایش B.T و C.T (زمان خون‌ریزی و زمان انعقاد)

آزمایش‌های B.T (Bleeding Time) و C.T (Clotting Time) به منظور اندازه‌گیری زمان لازم برای خون‌ریزی و لخته شدن خون در بدن انجام می‌شوند. این آزمایش‌ها به ویژه برای ارزیابی وضعیت بیمارانی که داروهای ضد انعقاد مصرف می‌کنند یا مشکوک به اختلالات خونریزی هستند، اهمیت دارند.

نکات مهم در آزمایش‌های B.T و C.T :

• روش انجام: برای انجام این آزمایش‌ها، یک خون‌ریزی کوچک در پوست بیمار ایجاد می‌شود و سپس مدت زمان لازم برای توقف خون‌ریزی یا لخته شدن اندازه‌گیری می‌شود.
• هدف: اطمینان از عملکرد طبیعی سیستم انعقاد خون تا از بروز مشکلاتی مانند خون‌ریزی کنترل نشده در حین جراحی جلوگیری شود.

پیشنهاد می‌کنم سری به مطلب آزمایش چکاپ کامل هم بزنید.