آزمایش توکسوپلاسما برای شناسایی عفونت ناشی از یک انگل شایع انجام می‌شود که معمولاً از طریق گوشت نپخته یا مدفوع گربه منتقل می‌گردد. بررسی دو نوع آنتی‌بادی IgG (نشان‌دهنده ایمنی قدیمی) و IgM (نشان‌دهنده عفونت اخیر) به‌ویژه در خانم‌های باردار بسیار حیاتی است، زیرا این عفونت می‌تواند سلامت جنین را به خطر بیندازد.

سیتومگالوویروس (CMV) از خانواده ویروس‌های تبخال است که بسیاری از افراد بدون علامت به آن مبتلا می‌شوند. سنجش IgG و IgM در این آزمایش به پزشک کمک می‌کند تا متوجه شود فرد در گذشته با این ویروس مواجه شده یا در حال حاضر درگیر یک عفونت فعال است؛ این موضوع برای افراد دارای نقص ایمنی و مادران باردار اهمیت دوچندان دارد.

آزمایش سرخجه برای ارزیابی سطح ایمنی بدن در برابر این بیماری ویروسی انجام می‌شود. با توجه به خطرات جدی سرخجه در دوران بارداری (سندرم سرخجه مادرزادی)، سنجش آنتی‌بادی‌ها به پزشک اطمینان می‌دهد که آیا فرد نسبت به بیماری مصون است یا نیاز به مراقبت‌های ویژه دارد

این آزمایش برای تشخیص ویروس هرپس سیمپلکس (عامل تبخال دهانی و تناسلی) به کار می‌رود. تفکیک نوع ۱ و ۲ و بررسی وضعیت حاد یا مزمن بودن آن از طریق سنجش آنتی‌بادی‌ها، به انتخاب مسیر درمانی صحیح توسط پزشک کمک می‌کند.

ویروس واریسلا زوستر عامل بیماری‌های آبله‌مرغان و زونا است. سنجش آنتی‌بادی IgG در این آزمایش نشان می‌دهد که آیا فرد در گذشته به این بیماری مبتلا شده یا واکسن آن را دریافت کرده است و در نتیجه در برابر ابتلای مجدد مصونیت دارد یا خیر.

Listeria Ab (IgG)

لیستریا نوعی باکتری است که معمولاً از طریق مواد غذایی آلوده منتقل می‌شود. این آزمایش برای شناسایی آنتی‌بادی‌های علیه این باکتری انجام می‌گیرد؛ عفونت لیستریا در افراد عادی ممکن است ساده بگذرد، اما در زنان باردار و افراد مسن می‌تواند منجر به عوارض جدی شود.

باکتری هلیکوباکتر پیلوری عامل اصلی زخم‌های گوارشی و التهاب معده است. سنجش همزمان آنتی‌بادی‌های IgG و IgA در خون، دقت تشخیص را بالا برده و نشان می‌دهد که آیا سیستم ایمنی مخاطی و عمومی بدن در حال مبارزه با این باکتری است یا خیر.

این تست به طور اختصاصی سطح آنتی‌بادی IgG را بر علیه باکتری معده اندازه‌گیری می‌کند. بالا بودن این فاکتور معمولاً نشان‌دهنده مواجهه قبلی یا فعلی با باکتری است و یکی از روش‌های اولیه و غیرتهاجمی برای بررسی علل دردهای معده محسوب می‌شود.

آزمایش آنتی‌ژن سطحی هپاتیت B، اصلی‌ترین تست برای شناسایی ابتلای فرد به ویروس هپاتیت B است. مثبت بودن این آزمایش نشان می‌دهد که ویروس در بدن فرد وجود دارد و او می‌تواند ناقل بیماری به دیگران باشد.

این آنتی‌ژن زمانی در خون ظاهر می‌شود که ویروس هپاتیت B در حال تکثیر فعال باشد. بالا بودن سطح HBeAg نشان‌دهنده قدرت سرایت بسیار بالای بیماری و فعالیت شدید ویروس در کبد بیمار است.

این آزمایش میزان مصونیت فرد در برابر هپاتیت B را نشان می‌دهد. اگر شما واکسن زده باشید یا از این بیماری بهبود یافته باشید، این آنتی‌بادی در خون شما بالا می‌رود و به این معناست که بدن شما در برابر این ویروس بیمه شده است.

سنجش آنتی‌بادی نوع IgM علیه هسته ویروس هپاتیت B، دقیق‌ترین راه برای تشخیص عفونت حاد است. اگر این فاکتور مثبت باشد، یعنی فرد به تازگی به هپاتیت B مبتلا شده و در مرحله اولیه و فعال بیماری قرار دارد.

این آزمایش تمام آنتی‌بادی‌های تولید شده علیه هسته ویروس هپاتیت B را می‌سنجد. مثبت شدن آن نشان می‌دهد که فرد در دوره‌ای از زندگی (چه در گذشته و چه در حال حاضر) با ویروس واقعی هپاتیت B مواجه شده است و با ایمنی ناشی از واکسن متفاوت است.

آزمایش آنتی‌بادی هپاتیت A برای بررسی ابتلای فرد به این ویروس که معمولاً از طریق آب و غذای آلوده منتقل می‌شود، کاربرد دارد. این تست می‌تواند بین عفونت اخیر و ایمنی قدیمی تمایز قائل شود.

این آزمایش برای شناسایی آنتی‌بادی‌هایی که بدن در واکنش به ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) تولید می‌کند، انجام می‌شود. تشخیص به‌موقع این آنتی‌بادی‌ها اولین قدم در مدیریت و کنترل بیماری ایدز است.

این تست که به عنوان نسل چهارم آزمایش‌های HIV شناخته می‌شود، همزمان آنتی‌بادی‌ها و آنتی‌ژن ویروس (P24) را بررسی می‌کند. مزیت بزرگ این روش این است که می‌تواند بیماری را در فواصل زمانی کوتاه‌تری پس از مواجهه (دوره پنجره کوتاه‌تر) نسبت به تست‌های معمولی تشخیص دهد.

ایمونوگلوبولین G فراوان‌ترین آنتی‌بادی در خون است که از بدن در برابر عفونت‌های باکتریایی و ویروسی محافظت طولانی‌مدت می‌کند. سنجش سطح کلی آن برای ارزیابی سیستم ایمنی و تشخیص نقص‌های ایمنی مادرزادی یا اکتسابی انجام می‌شود.

IgM  اولین آنتی‌بادی است که سیستم ایمنی در مواجهه با یک عامل بیگانه تولید می‌کند. بالا رفتن سطح کلی آن در خون معمولاً نشانه یک واکنش دفاعی جدید یا عفونت در مراحل اولیه است.

این آنتی‌بادی سد دفاعی اصلی در مخاط‌های بدن مثل دهان، ریه و دستگاه گوارش است. کمبود IgA می‌تواند فرد را مستعد عفونت‌های تنفسی و گوارشی مکرر یا بیماری‌های خودایمنی کند.

پروتئین C یک ضدانعقاد طبیعی در خون است. سنجش آن برای بررسی علت لخته شدن غیرطبیعی خون (ترومبوز) انجام می‌شود. کمبود این پروتئین می‌تواند خطر ایجاد لخته در رگ‌ها را افزایش دهد.

پروتئین S به عنوان مکمل پروتئین C عمل کرده و به جلوگیری از لخته شدن بیش از حد خون کمک می‌کند. بررسی سطح این پروتئین در تشخیص اختلالات انعقادی موروثی یا اکتسابی بسیار مهم است.

برخلاف نامش، این فاکتور باعث افزایش خطر لخته شدن خون می‌شود. این آزمایش بخشی از بررسی‌های مربوط به سندرم آنتی‌فسفولیپید است و معمولاً برای ریشه‌یابی سقط‌های مکرر جنین یا لخته‌های بی‌دلیل در رگ‌ها تجویز می‌شود.

آنتی‌تومبین پروتئینی است که از تشکیل لخته‌های نابجا جلوگیری می‌کند. اندازه‌گیری سطح فعالیت آن برای افرادی که دچار لخته‌های وریدی شده‌اند یا به داروهای ضدانعقاد (مثل هپارین) پاسخ نمی‌دهند، ضروری است.

این یک جهش ژنتیکی شایع است که باعث می‌شود فرآیند انعقاد خون بیش از حد فعال بماند. افرادی که دارای این فاکتور هستند، بیش از دیگران در معرض خطر لخته شدن خون در پاها (DVT) یا ریه قرار دارند.

این پروتئین وظیفه کنترل بخشی از سیستم ایمنی را بر عهده دارد. کمبود یا اختلال در عملکرد آن منجر به بیماری آنژیوادم ارثی می‌شود که با تورم‌های ناگهانی و شدید در نقاط مختلف بدن همراه است.

پروتئین C3 یکی از اجزای اصلی سیستم کمپلمان است که به نابودی میکروب‌ها کمک می‌کند. کاهش سطح آن معمولاً در بیماری‌های خودایمنی فعال مانند لوپوس دیده می‌شود و نشانه مصرف شدن این پروتئین در حملات سیستم ایمنی به بافت‌های خودی است.

مانند C3، پروتئین C4 نیز در مسیرهای دفاعی بدن نقش دارد. پزشکان با اندازه‌گیری همزمان C3 و C4 می‌توانند شدت فعالیت بیماری‌های روماتیسمی و التهابی را ارزیابی و روند درمان را کنترل کنند.

این آزمایش مجموعه‌ای از آنتی‌بادی‌های ضد هسته سلول را بررسی می‌کند. پانل ANA یکی از تخصصی‌ترین تست‌ها برای تشخیص تفکیکی بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس، اسکلرودرمی و سندرم شوگرن است.

این آنتی‌بادی بسیار اختصاصی برای بیماری لوپوس (SLE) است. بالا بودن سطح آن در خون نه تنها به تشخیص بیماری کمک می‌کند، بلکه نشان‌دهنده احتمال درگیری کلیه‌ها در اثر لوپوس نیز هست.

آنتی‌بادی آنتی‌کاردiolipin عضوی از خانواده آنتی‌فسفولیپیدهاست. وجود این آنتی‌بادی در خون با افزایش خطر لخته شدن خون و عوارض بارداری مرتبط است و بررسی آن در پانل‌های تخصصی ایمونولوژی انجام می‌شود.

این آزمایش برای شناسایی آنتی‌بادی‌های ضد بتا-۲-گلیکوپروتئین انجام می‌شود که در بیماران مبتلا به سندرم آنتی‌فسفولیپید دیده می‌شود. این تست در کنار سایر آزمایش‌ها، برای ارزیابی ریسک لخته شدن خون و سقط مکرر به کار می‌رود.

این آزمایش حضور آنتی‌بادی‌هایی را می‌سنجد که به اشتباه فسفولیپیدهای غشای سلول را هدف قرار می‌دهند. تشخیص این حالت برای جلوگیری از سکته‌های مغزی ناگهانی در سنین پایین و مشکلات جدی دوران بارداری حیاتی است.

این آنتی‌بادی (tTG) دقیق‌ترین و حساس‌ترین تست غربالگری برای بیماری سلیاک (حساسیت به گلوتن گندم) است. اگر بدن به پروتئین گندم واکنش نشان دهد، این آنتی‌بادی در خون بالا رفته و باعث آسیب به پرزهای روده کوچک می‌شود.

گلیادین بخشی از پروتئین گلوتن است. سنجش آنتی‌بادی‌های علیه آن در کنار سایر تست‌های سلیاک، به ویژه در کودکان، به تشخیص دقیق‌تر حساسیت‌های گوارشی و سوءجذب مواد غذایی کمک می‌کند.

آنتی‌بادی ضد میکروزوم کبد و کلیه، فاکتوری است که برای تشخیص هپاتیت خودایمنی نوع ۲ استفاده می‌شود. در این بیماری، سیستم ایمنی به سلول‌های کبد حمله کرده و باعث التهاب مزمن می‌شود.

آنتی‌بادی ضد میتوکندری (AMA) شاخص اصلی برای تشخیص یک بیماری کبدی به نام سیروز صفراوی اولیه است. وجود این آنتی‌بادی در خون نشان‌دهنده تخریب مجاری صفراوی توسط سیستم ایمنی است.

آنتی‌بادی ضد عضله صاف (ASMA) یکی از نشانگرهای اصلی هپاتیت خودایمنی نوع ۱ است. این آزمایش زمانی تجویز می‌شود که علائم خستگی مفرط و زردی وجود داشته باشد و پزشک به منشا خودایمنی بیماری کبدی مشکوک باشد

آنتی‌بادی ضد آنتی‌ژن محلول کبدی (SLA) یک فاکتور بسیار اختصاصی برای تشخیص هپاتیت خودایمنی است. حتی اگر سایر آزمایش‌های کبدی منفی باشند، مثبت شدن این تست می‌تواند ابتلای فرد به این بیماری خاص را تایید کند.

همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، آنتی‌بادی ضد عضله صاف با بررسی الگوهای فلورسانس در آزمایشگاه، به تشخیص افتراقی بیماری‌های التهابی کبد کمک می‌کند. تکرار یا بررسی مجدد این فاکتور در پانل‌های کبدی برای اطمینان از صحت تشخیص انجام می‌شود.

این آنتی‌بادی (EMA) یکی دیگر از شاخص‌های بسیار دقیق بیماری سلیاک است. آزمایش فوق معمولاً زمانی انجام می‌شود که نتایج سایر تست‌های گلوتن مشکوک باشد؛ مثبت بودن EMA تقریباً با احتمال ۱۰۰ درصد نشان‌دهنده حساسیت به گلوتن است.

هموسیستئین اسید آمینه‌ای است که بالا رفتن سطح آن در خون می‌تواند به دیواره رگ‌ها آسیب زده و خطر سکته قلبی، مغزی و لخته شدن خون را افزایش دهد. این آزمایش برای ارزیابی سلامت قلب و عروق و همچنین بررسی کمبود ویتامین‌های گروه B تجویز می‌شود.

آزمایش CH50 قدرت کلی سیستم کمپلمان بدن را اندازه‌گیری می‌کند. این تست نشان می‌دهد که آیا تمام اجزای این سیستم دفاعی (از C1 تا C9) به درستی عمل می‌کنند یا خیر. کاهش آن می‌تواند نشانه نقص ایمنی ارثی یا بیماری‌های فعال خودایمنی باشد.

آزمایش دبل مارکر بخشی از غربالگری نوبت اول بارداری (سه ماهه اول) است. در این تست دو شاخص Free β-hCG و PAPP-A در خون مادر اندازه‌گیری می‌شود تا احتمال بروز اختلالات کروموزومی مانند سندرم داون در جنین بررسی شود.

آزمایش کواد مارکر در سه ماهه دوم بارداری انجام می‌شود و چهار فاکتور خونی را بررسی می‌کند. این تست نسبت به دبل مارکر جامع‌تر بوده و علاوه بر اختلالات کروموزومی، احتمال نقص در لوله عصبی جنین را نیز ارزیابی می‌کند.